Khi nào nên nói với con về vấn đề tiền bạc?

Khi nào nên nói với con về vấn đề tiền bạc?

Khi nào bạn nên bắt đầu nói về các vấn đề tài chính với con của bạn? Theo kinh nghiệm của nhiều chuyên gia, việc này càng bắt đầu sớm càng tốt.  Douglas Koba, một chuyên gia trong lĩnh vực tài chính ở Mỹ chia sẻ rằng, bố của ông là nhà đầu tư chứng khoán và ông lớn lên với những câu chuyện làm sao bỏ một số vốn nhỏ mỗi năm và thu lại được gấp nhiều lần 30 năm sau đó.

Khi là sinh viên năm nhất đại học, ông Douglas đã bắt đầu thói quen bỏ tiết kiệm mỗi tháng để khi về hưu, ông sẽ có được đủ số tiền để hưởng thụ về già. Vì thế, hãy bắt đầu dạy con cái mình về tiền bạc khi chúng đủ nhận thức. Điều này không chỉ giúp chúng hiểu được giá trị của đồng tiền kiếm ra mà còn giúp cho cuộc sống của chúng dễ dàng hơn rất nhiều về sau.

Có rất nhiều sách, trang web và video trên YouTube có thể giúp bạn tích luỹ kinh nghiệm để giáo dục cho con mình. Tuy nhiên, hãy chú ý một thông điệp đơn giản, dễ ghi nhớ như sau: "Giữ thói quen tiết kiệm mỗi tháng cho đến khi bạn nghỉ hưu".

Tất nhiên, theo năm tháng, số tiền này sẽ thay đổi khi thu nhập tăng lên. Nhưng tiền đề của việc trả tiền cho chính bản thân bạn trước khi trả cho người khác là thông điệp mà bạn nên dạy cho con mình hiểu. Bạn có thể tham khảo cuốn sách “Người giàu nhất ở Babylon” viết bởi George S. Clason. Đây là cuốn sách diễn giải rất rõ ý nghĩa của việc tiết kiệm mỗi ngày trong đời sống con người. Cuốn sách nói về một người đàn ông ở Babylon cổ đại và anh giữ thói quen bỏ ống heo 1 đồng tiền cho mỗi 10 đồng tiền anh ta kiếm được. Hành động đơn giản của anh ta để tiết kiệm và đầu tư đã khiến cho anh trở thành người giàu nhất ở Babylon khi về già.

Bạn hãy bắt đầu việc dạy con cái về tiền bạc từ những mẫu đối thoại nho nhỏ, với mục tiêu là dạy cho trẻ vui mừng về những đồng tiền chúng tiết kiệm từ quà mừng tuổi, từ bố mẹ cho hay từ những công việc nhà chúng làm và được trả công. Khi con cái bạn lớn dần, những mẫu đối thoại dần chuyển sang việc đầu tư và cách đầu tư như thế nào. Đây là một số điểm bạn cần cân nhắc khi dạy con mình:

Kế hoạch du học

Trong thời đại hội nhập, hầu hết cha mẹ đều mong muốn con cái mình được ra nước ngoài học tập và vì thế, đây là một trong những cột mốc quan trọng mà bạn phải trò chuyện nghiêm túc với con. Bạn cần dạy con rằng, số tiền để du học không chỉ là học phí, mà còn là chi phí sinh hoạt. Nếu con bạn hiểu được giá trị của những năm đi du học có thể tương đương với giá trị 1-2 căn nhà ở Việt Nam, chúng sẽ ý thức được trách nhiệm trong việc học của mình. Điều này không chỉ giúp con cái bạn hiểu được giá trị tiền bạc, mà còn giúp chúng hiểu giá trị việc đầu tư vào bản thân và tiết kiệm để cho những mục đích lớn hơn trong cuộc sống. 

Tài chính của gia đình

Có rất nhiều bậc cha mẹ ở Việt Nam còn khá e dè trong việc tiếp cận và trò chuyện với con về vấn đề tài chính. Thế nhưng, đây thực sự là một trong những vấn đề quan trọng cần có sự hướng dẫn và thẳng thắn của bố mẹ. Hãy dạy con mình về việc đặt mục tiêu để chúng sống có kế hoạch. Hãy dạy con mình về những thủ thuật về tài chính để chúng có được một “tài khoản” cho riêng mình. Khi con bạn còn nhỏ, chúng không cần biết đến tài sản của gia đình là bao nhiêu. Nhưng khi bạn gần về hưu, điều đó cần thiết với cả bạn và con mình. 

Mặt khác, hãy dạy con bạn về nhà đất. Chúng không nhất thiết phải mua nhà hay chung cư vì điều đó có thể trở thành gánh nặng tài chính và tinh thần, nhưng phải có một sự đầu tư vừa phải trong việc ăn ở. Vì vậy, hãy bắt đầu sớm với những con số và gợi ý. Bạn có thể cho con cái mình vay tiền hay để lại tài sản cho chúng, nhưng điều quan trọng là với mỗi “phần thưởng” bạn dành cho con mình, bạn hãy bắt chúng lao động theo nghĩa nào đó để trả.

Chuẩn bị cho bệnh tật 

Có một điều rất dễ thấy ở nhiều gia đình Việt Nam là khi cha mẹ đột nhiên đổ bệnh, gặp tai nạn hay qua đời bất ngờ, đứa con không biết phải ứng xử thế nào và gánh vác ra sao. Việc bạn dạy con cái về cách quản lý tài chính (tiết kiệm từ nhỏ), dạy chúng về việc chịu trách nhiệm với những quyết định của bản thân (đi du học hay học tại Việt Nam), dạy chúng về trách nhiệm với gia đình sẽ giúp chúng bớt hoang mang, sụp đổ hơn khi bạn không ở cạnh. Vấn đề ở đây không phải là bản thân bạn làm được bao nhiêu tiền, để lại bao nhiêu tài sản cho con mình, mà là dạy chúng biết cách sử dụng và trân trọng khối tài sản đó. Và nếu bạn có cách dạy con đúng đắn với những vấn đề liên quan đến tiền bạc, khi bạn đổ bệnh, chúng sẽ hiểu được trách nhiệm của chúng với gia đình, và trưởng thành lên sau những biến cố.

Dạy con cách thẳng thắn về tài chính

Nhiều người không cảm thấy thoải mái khi giải thích tình trạng tài chính của mình cho các thành viên trong gia đình. Có khi vì con cái bạn sợ những lời chỉ trích, có khi vì cảm thấy bản thân mình sai lầm và không biết phải sửa chữa ra sao. Thế là giấu nhẹm đi và chịu đựng một mình. Vì thế, những cuộc trò chuyện với các thành viên trong gia đình hàng tuần là điều cần thiết để giãi bày những vấn đề khó khăn gặp phải. Nếu bạn không cảm thấy thoải mái khi trò chuyện với con mình (vì tính bạn nóng nảy, bạn không hợp khẩu với con…), hãy cân nhắc hỏi một người bạn giàu kinh nghiệm, cố vấn kinh tế để giúp đỡ. Thế nhưng, hãy tập biến chính bản thân mình trở thành một người bạn của con, không chỉ trong vấn đề tài chính mà còn cả đời sống tình cảm, công việc để bạn có thể hiểu hơn con mình, và cảm thấy chính bản thân không đơn độc trong gia đình mà bạn xây dựng nên.